PE-punten voor toezichthouders: wat geldt per sector?

Kort antwoord

VTW-leden die commissaris zijn bij een woningcorporatie moeten minimaal 5 PE-punten per kalenderjaar behalen. De onderzochte governancecodes voor zorg, cultuur, funderend onderwijs en beursgenoteerde ondernemingen kennen geen vast jaarlijks PE-puntenminimum voor toezichthouders. Zij verlangen wel blijvende deskundigheid en ontwikkeling. Geen puntenplicht betekent dus niet dat scholing vrijblijvend is.

Vergelijking van PE-punten per sector

Controleer bij toepassing altijd de actuele versie van code en verenigingsregels.

PE-punten of permanente ontwikkeling: wat is het verschil?

PE staat voor permanente educatie: kennis, vaardigheden en gedrag blijven ontwikkelen voor uw toezichthoudende rol. Een puntenstelsel maakt bepaalde leeractiviteiten meetbaar. Een governancecode kan echter ook een ontwikkelprogramma, introductie of jaarlijkse beoordeling van scholingsbehoeften verlangen zonder daar punten aan te verbinden.

Maak onderscheid tussen wetgeving, de toepasselijke governancecode, verenigingsregels en afspraken van de eigen raad. Een opleider die PE-punten toekent, bewijst daarmee nog niet dat elke toezichthouder die punten moet behalen of dat iedere vereniging ze automatisch erkent. De vergelijking hieronder gaat over RvT- en RvC-leden, niet over afzonderlijke beroepsregistraties of bestuurders.

Woningcorporaties: minimaal 5 VTW PE-punten per jaar

Bij woningcorporaties heet het toezichthoudende orgaan doorgaans de Raad van Commissarissen (RvC). De VTW is de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties. Voor VTW-leden geldt minimaal 5 uur relevante permanente educatie per kalenderjaar, gelijk aan 5 PE-punten. Het is een jaarlijkse ondergrens, geen advies om uw ontwikkeling tot vijf uur te beperken.

Governancecode Woningcorporaties 2025, bepaling 3.14, is een ‘pas toe’-bepaling. Leden van bestuur en RvC formuleren na benoeming opleidingsdoelen die passen bij de corporatieopgave en blijven kennis en gedrag ontwikkelen. De overeengekomen PE-systematieken voor bestuurders en commissarissen zijn daarop van toepassing. De concrete norm van 5 punten komt uit de VTW-systematiek voor commissarissen; pas deze niet zonder meer toe op bestuurders.

De hoofdregel is 1 vol contactuur = 1 PE-punt. Voorbereiding, reistijd, pauzes en netwerken tellen niet mee; er wordt naar beneden afgerond op hele punten. Bij geaccrediteerde activiteiten of aanbieders geldt het toegekende aantal punten. Registreer de activiteiten en punten uiterlijk 31 december in het online VTW-systeem en vermeld de behaalde punten in het RvC-jaarverslag.

Voorbeeld: een bijeenkomst met 3 volledige inhoudelijke contacturen levert volgens de hoofdregel 3 punten op, niet automatisch het totale aantal uren dat u onderweg of aanwezig was. Controleer bij coaching, intervisie en peer review de aanvullende VTW-voorwaarden voordat u punten registreert.

Bronnen: VTW — Permanente Educatie voor commissarissen · Governancecode Woningcorporaties 2025 — bepaling 3.14 [PT]

Vergelijk relevante opleidingen

Zorg & welzijn: ontwikkelprogramma, geen vast PE-puntenminimum

Principe 7 van de Governancecode Zorg 2022 verlangt permanente ontwikkeling van professionaliteit en deskundigheid. Bepaling 7.3.2 schrijft voor dat de RvT een scholings- en ontwikkelingsprogramma opstelt én uitvoert, zowel voor de raad als team als voor de afzonderlijke leden. De code noemt daarbij geen vast aantal jaarlijkse PE-punten.

Volgens 7.3.3 krijgen nieuwe leden een adequaat introductieprogramma en dragen vertrekkende leden kennis over. Volgens 7.3.4 financiert en faciliteert de zorgorganisatie de ontwikkel-, scholings- en introductieprogramma’s. De relevante vraag is dus niet alleen hoeveel certificaten u heeft, maar of uw leeractiviteiten aansluiten bij de opgaven van de organisatie.

Voor NVTZ-leden geldt daarnaast het programma Goed Toezicht. Dat richt zich op scholing, evaluatie en reflectie, transparantie en dialoog. Toezichthouders zonder ervaring in zorg- of welzijnstoezicht volgen een cursus voor nieuwe toezichthouders. Eens per vier jaar volgt één lid, meestal de voorzitter, een leiderschapscursus. Dit zijn programmavoorwaarden, geen algemeen jaarlijks puntenstelsel.

Niet iedere welzijnsorganisatie valt automatisch onder dezelfde zorgcode. Controleer welke branchecode de organisatie toepast en of het NVTZ-lidmaatschap aanvullende afspraken meebrengt.

Bronnen: Governancecode Zorg 2022 — principe 7, bepalingen 7.3.2–7.3.4 · NVTZ — Programma Goed Toezicht

Vergelijk relevante opleidingen

Cultuur: jaarlijks scholingsbehoefte bespreken

De Governance Code Cultuur 2019 kent geen vaste PE-puntennorm voor toezichthouders. Principe 8, aanbeveling 6, verlangt een introductieprogramma voor nieuwe toezichthouders. De RvT bespreekt jaarlijks welke verdieping of verbreding van kennis individueel of collectief nodig is.

Kies scholing die past bij uw organisatie en rol: bijvoorbeeld artistieke en zakelijke belangen, financiën, sociale veiligheid, werkgeverschap of diversiteit en inclusie. Dit zijn mogelijke onderwerpen, geen verplichte cursuslijst uit de code. Leg de gemaakte keuzes en opvolging vast.

Let op de versie: de vernieuwde Governance Code Cultuur 2027 is al gepubliceerd, maar gaat volgens Cultuur+Ondernemen pas op 1 januari 2027 in. Tot die datum is in deze vergelijking de editie 2019 het uitgangspunt. De gepubliceerde editie 2027 kent eveneens geen vast PE-puntenminimum en benoemt jaarlijkse bespreking van individuele en gezamenlijke scholing.

Bronnen: Governance Code Cultuur 2019 — principe 8, aanbeveling 6 · Governance Code Cultuur 2027 — ingangsdatum 1 januari 2027

Vergelijk relevante opleidingen

Onderwijs: een kwaliteitsnorm zonder vaste punten

Voor het primair en voortgezet onderwijs geldt sinds 25 juni 2025 de gezamenlijke Governancecode Funderend Onderwijs. Onder principe 3, ‘lerend vermogen’, onderhoudt en verbetert het intern toezicht zijn deskundigheid. Het intern toezicht evalueert jaarlijks het eigen functioneren, inventariseert jaarlijks de professionaliseringsbehoefte en voert die uit. De code schrijft hiervoor geen vast jaarlijks PE-puntenaantal voor.

Bij de lidmaatschapseisen voor VTOI-NVTK komt deze jaarlijkse inventarisatie en uitvoering terug. De externe begeleiding van de evaluatie eens per vier jaar is een afzonderlijke kwaliteitsafspraak, niet een PE-puntennorm. De accreditatie-eis voor statutaire bestuurders mag evenmin worden gepresenteerd als een algemene PE-puntenplicht voor RvT-leden.

‘Onderwijs’ is geen enkele uniforme governancecode: mbo, hogescholen en universiteiten kennen eigen codes en afspraken. De concrete norm in deze tabel betreft primair en voortgezet onderwijs. Controleer voor andere onderwijssectoren de eigen toepasselijke code en verenigingsvoorwaarden; trek deze termijnen niet automatisch door.

Bronnen: Governancecode Funderend Onderwijs 2025 — principe 3 en lidmaatschapseisen VTOI-NVTK

Vergelijk relevante opleidingen

Commerciële en beursgenoteerde sector: vormvrij, niet vrijblijvend

De Nederlandse Corporate Governance Code 2025 richt zich op de vennootschappen binnen de toepassingssfeer van de code, met name beursgenoteerde ondernemingen. Best practice 2.4.5 schrijft een op de functie toegesneden introductieprogramma voor commissarissen voor. Volgens 2.4.6 beoordelen bestuur en RvC ieder jaarlijks voor hun eigen orgaan de behoefte aan training of opleiding gedurende de benoemingsperiode.

De code bevat geen algemeen jaarlijks PE-puntenminimum. ‘Vormvrij’ betekent dat er geen voorgeschreven puntenstelsel is, niet dat de raad scholing kan negeren. Documenteer de jaarlijkse beoordeling en organiseer passende verdieping. De code werkt met ‘pas toe of leg uit’.

Voor een niet-beursgenoteerde BV of familiebedrijf geldt deze code niet automatisch. Eigen reglementen, vrijwillige toepassing of sectorspecifieke regels kunnen wel aanvullende ontwikkelverplichtingen bevatten. Vooral in gereguleerde branches moet u die afzonderlijk controleren.

Bronnen: Nederlandse Corporate Governance Code 2025 — bepalingen 2.4.5 en 2.4.6

Vergelijk relevante opleidingen

Van governancecode naar een passend scholingsplan

Begin bij de code die de organisatie daadwerkelijk toepast, de versie en uw verenigingslidmaatschap. Bespreek vervolgens welke kennis en vaardigheden het team en ieder lid nodig hebben. Gebruik de zelfevaluatie als input en houd rekening met nieuwe opgaven zoals digitalisering, financiële continuïteit en goed werkgeverschap.

Leg leerdoelen, activiteiten, planning, budget en opvolging vast. Bewaar programma’s en deelnamebewijzen; registreer punten alleen volgens de toepasselijke systematiek. Bespreek achteraf wat u heeft geleerd en hoe dat het toezicht verbetert. Deze werkwijze is praktisch advies, geen extra universele verplichting uit alle codes.

Vergelijk opleidingen op inhoud, doelgroep en vorm. Controleer een PE-claim bij de opleider én bij uw eigen vereniging. Een deelnamecertificaat of een vermelding ‘PE-punten’ is niet zonder meer overdraagbaar tussen sectoren.

Bronnen: VTW — Permanente Educatie voor commissarissen · Governancecode Zorg 2022 — principe 7, bepalingen 7.3.2–7.3.4 · Nederlandse Corporate Governance Code 2025 — bepalingen 2.4.5 en 2.4.6

Vergelijk relevante opleidingen

Veelgestelde vragen over PE-punten

Hoeveel PE-punten moet een commissaris bij een woningcorporatie halen?

Voor VTW-leden geldt minimaal 5 PE-punten per kalenderjaar. De hoofdregel is 1 vol relevant contactuur per punt. Registreer activiteiten en punten uiterlijk 31 december bij VTW en vermeld de behaalde punten in het RvC-jaarverslag.

Moet een toezichthouder in de zorg PE-punten halen?

De Governancecode Zorg 2022 noemt geen vast jaarlijks PE-puntenminimum voor RvT-leden. Wel moet de raad een scholings- en ontwikkelingsprogramma opstellen en uitvoeren voor het team en de afzonderlijke leden. NVTZ-leden vallen daarnaast onder Goed Toezicht.

Zijn PE-punten verplicht voor toezichthouders in cultuur en onderwijs?

De Governance Code Cultuur en de Governancecode Funderend Onderwijs 2025 kennen geen vast jaarlijks puntenminimum voor toezichthouders. Cultuur verlangt jaarlijkse bespreking van kennisbehoeften; funderend onderwijs jaarlijkse inventarisatie én uitvoering van professionalisering. Andere onderwijssectoren hebben eigen codes.

Geldt de Corporate Governance Code voor elk commercieel bedrijf?

Nee. De Nederlandse Corporate Governance Code heeft een omschreven toepassingssfeer, met name beursgenoteerde ondernemingen. Niet-beursgenoteerde bedrijven kunnen haar vrijwillig toepassen. Controleer daarnaast de eigen reglementen en eventuele sectorspecifieke regels.

Tellen voorbereiding, reizen en pauzes mee voor VTW PE-punten?

Nee. Volgens de VTW-hoofdregel tellen alleen volledige relevante contacturen mee; voorbereiding, reistijd, pauze en netwerken niet. Er wordt naar beneden afgerond. Voor geaccrediteerde activiteiten geldt het toegekende aantal punten.

Zijn PE-punten van een opleiding automatisch in elke sector geldig?

Nee. Er is geen universeel puntenstelsel voor alle toezichthouders. Controleer erkenning en registratievoorwaarden bij uw eigen vereniging. Een opleidersclaim of certificaat betekent niet automatisch dat de activiteit in een andere systematiek meetelt.

Officiële bronnen

• VTW — Permanente Educatie voor commissarissen
• Governancecode Woningcorporaties 2025 — bepaling 3.14 [PT]
• Governancecode Zorg 2022 — principe 7, bepalingen 7.3.2–7.3.4
• NVTZ — Programma Goed Toezicht
• Governance Code Cultuur 2019 — principe 8, aanbeveling 6
• Governance Code Cultuur 2027 — ingangsdatum 1 januari 2027
• Governancecode Funderend Onderwijs 2025 — principe 3 en lidmaatschapseisen VTOI-NVTK
• Nederlandse Corporate Governance Code 2025 — bepalingen 2.4.5 en 2.4.6